Home » , , » Mol Kavramı Uygulama Soruları (mini özetle)

Mol Kavramı Uygulama Soruları (mini özetle)

Mol Kavramı:
Kimyada atom, iyon ve molekül sayılarını göstermek için “mol” birimi kullanılır. Latince’de büyük yığın anlamına gelir.

1 mol, 12 gram C-12 izotopundaki atom sayısıdır. Bu sayı yaklaşık 6,02.1023‘tür ve Avogadro sayısı olarak adlandırılır. N ile gösterilir. (N:6,02.1023)

·         1 mol atom                       6,02.1023 tane atomdur.
1 mol iyon                        6,02.1023 tane iyondur.
1 mol molekül                  6,02.1023 tane moleküldür.

·         1 mol proton                     ……………………….. tane protondur.
6 mol proton                     ……………………….. tane proton içerir.

·         1 mol nötron                     ……………………….. tane nötrondur.
6 mol nötron                     ……………………….. tane nötron içerir.

·         1 mol elektron                  ……………………….. tane elektrondur.
6 mol elektron                  ……………………….. tane elektron içerir.

·         1 mol H atomu:                ……………………….. tane H atomu içerir.

·         1 mol C atomu:                ……………………….. tane C atomu içerir.
2 mol C atomu:                ………………………..tane C atomu içerir.

·         1 mol O atomu:                ……………………….. tane O atomu içerir.
3 mol O atomu:                ……………………….. tane O atomu içerir.


1 akb =  gram           

·         1 tane H atomu: 1 akb =  gram          
1 mol H atomu: 1 gram

·         1 tane C atomu: 12 akb =  gram         
1 mol C atomu: 12 gram
2 mol C atomu: ………………………..

·         1 tane O atomu: 16 akb =  gram            
1 mol O atomu: ………………………..

·         2 tane O atomu: 32 akb =  gram
2 mol O atomu: ………………………..




·         1 tane O2 molekülü: 32 akb =   gram
1 mol O2 molekülü: ………………………..
1 mol O2 molekülü: ……………………….. tane O2 molekülü içerir.
1 mol O2 molekülü: ……………………….. tane O atomu içerir.

·         2 tane O2 molekülü: 64 akb =   gram
2 mol O2 molekülü: ………………………..
2 mol O2 molekülü: ……………………….. tane O2 molekülü içerir.
2 mol O2 molekülü: ……………………….. tane O atomu içerir.

·         1 tane P2O5 molekülü: 2 tane P atomu + 5 tane O atomu = 7 tane atom içerir.
1 mol P2O5 molekülü: …… P atomu + …… O atomu = …… atom içerir.

·         3 tane P2O5 molekülü: 6 tane P atomu + 15 tane O atomu = 21 tane atom içerir.
3 mol P2O5 molekülü: …… P atomu + …… O atomu = …… atom içerir.

·         1 mol N2O4 molekülü: 2 mol N atomu + 4 mol O atomu = 6 mol atom içerir.
1 mol N2O4 molekülü: …… N2 molekülü, …… O2 molekülü içerir.
2 mol N2O4 molekülü: …… N2 molekülü, …… O2 molekülü içerir.


Mol Kütlesi:
1 mol atom ya da 1 mol molekülün gram ya da kilogram cinsinden değeridir. Bir elementin mol kütlesi 1 mol atomunun kütlesidir.
           
Örnekler:
·         12C  için;  C nun mol kütlesi 12 gram/mol
16O için;  O nin mol kütlesi 16 gram/mol

·         CO2 in mol kütlesi (1 molünün kütlesi, molekül kütlesi): 12 + (2.16) = 44 gram/mol
2 mol CO2 in kütlesi : ………………………..

·         H2O nun mol kütlesi(1 molünün kütlesi, molekül kütlesi): ………………… gram/mol
3 mol H2O nun kütlesi : ………………………..

·         H2SO4  mol kütlesi(1 molünün kütlesi, molekül kütlesi): …………………… 98 gram/mol
4 mol H2SO4 : ………………………..

·         C6H12O6 nin mol kütlesi (1 molünün kütlesi): ……………………….. gram/mol
3 mol C6H12O6 : ………………………..

·         Al2(SO4)3 in mol kütlesi(molekül kütlesi): ……………………….. gram/mol
2 mol Al2(SO4)3 : ………………………..






Mol Sayılarının Hesaplanması

·         Tanecik sayısı ve mol sayısı ilişkisi: Avogadro sayısı kadar tanecik (atom, molekül, iyon) 1 mol dür.


·         Kütle mol sayısı ilişkisi: Bir taneciğin (atom, molekül, iyon) molekül kütlesi 1 molünün kütlesidir.


·         Hacim mol sayısı ilişkisi:
1 atmosfer (atm) basınç, 0°C sıcaklık koşullarına normal koşullar denir. Normal koşullarda (NK) 1 mol gaz 22,4 litre hacim kaplar.
1 atmosfer (atm) basınç, 25°C sıcaklık koşullarına oda koşulları denir. Oda koşullarında 1 mol gaz 24,5 litre hacim kaplar
            Sıcaklığı ve basıncı eşit olan koşullara aynı koşullar denir. Aynı koşullarda gazların eşit hacimlerinde eşit sayıda molekül bulunur. (Avogadro Hipotezi)


Örnek: Normal koşullardaki 0,64 gram CH4 gazı için;
a) Kaç mol dür?
b) Kaç molekül dür?
c) Kaç mol atom içerir?
d) Kaç tane atom içerir?
e) Kaç litre hacim kaplar?  ( N:6,02.1023 , C:12 gram/mol, H:1 gram/mol )

Çözüm:










Soru: NK’da hacmi 6,72 litre ola SO3 gazı;
a) Kaç mol dür?
b) Kaç gramdır?
c) Kaç tane molekül içerir?
d) Kaç tane atom içerir?    (S:32 g/mol, O:16 g/mol)

Çözüm:






Örnek:3,01.1023 tane oksijen atomu içeren N2O5 molekülü kaç gram azot atomu içerir.
(N:14 g/mol, O:16 g/mol)

Çözüm:







Karışım ve Mol Sayısı:
Karışım problemlerinde yeterli bilgi varsa genellikle iki bilinmeyenli denklem kurularak problem çözümüne gidilir.

Örnek:CH4 ve C3H4 gazlarından oluşan karışımın  0,5 molü 15,2 gramdır. Karışımdaki CH4 gazı kaç mol dür?
 (H:1, C:12)

Çözüm:






Sorular:

1- Eşit kütlede C içeren C2H4 ve C3H8 bileşiklerinin oluşturduğu karışımın toplam kütlesi 3,44 gramdır. Buna göre C2H4 gazı kaç mol dür?   (C:12, H:1)                                              







2- NH3 ve CH4 gazlarının oluşturduğu bir karışımın NK’da 8,96 litresi 6,55 gramdır. Karışımda kaç gram hidrojen atomu vardır.  (C:12, N:14)                                                                         







Atom Kütlelerinin Hesaplanması:
Bir bileşikte bilinmeyenin atom kütlesini hesaplamak için önce bileşiğin 1 molünün kütlesi (molekül kütlesi) bulunur ve atom kütleleri toplamından bilinmeyen hesaplanır.
Örnek:0,02 mol NX3 1,42 gramdır. X in atom kütlesi nedir? (N:14)
           
Çözüm:






Soru:  2 gram X metali yeteri kadar HCI ile   X(k) + HCI(s)® XCI2(aq) + H2(g)  denklemine göre tepkimeye girdiğinde 0,1 gram  H2 gazı oluşmaktadır. Buna göre  X in mol kütlesi (atom kütlesi) gram/mol dür?  (CI:35, H:1)

Çözüm:  








Bileşiklerin Yüzde Bileşimi

        n: 1 mol bileşik içersindeki mol sayısı

Örnek: Karbon elementinin glikoz ( C6H12O6 ) içersindeki yüzde oranı nedir. (H:1, C:12, O:16)

Çözüm: C6H12O6 : (6.12)+(1.12)+(6.16) = 180 g/mol         = % 40



Basit ve Molekül Formülün Bulunması: Molekül formülündeki atomların mol sayılarının en küçük tam sayılarla gösteridiği formüle basit formül denir.
Molekül Formülü = (Basit formül).n
Molekül Formülün kütlesi = (Basit formülün kütlesi).n

Örnek: C ve H elementlerinin oluşturduğu bir bileşik analiz edildiğinde 0,024 gram C ve 0,004 gram H içerdiği tespit edilmiştir. Bu bileşiğin basit formülü nedir? (C:12, H:1)

Çözüm:
 

nC =         nH =ÞCH2  Basit formül


Örnek: N ve O elementlerinin oluşturduğu bir bileşik analiz edildiğinde 0,14 gram N ve 0,32 gram O içerdiği tespit edilmiştir. Bileşiğin mol kütlesi 92 gram olduğuna göre, bu bileşiğin molekül formülü nedir? (N:14, O:16)

Çözüm:







Tepkimelerde Hesaplamalar:

Örnek:5,6 gram CO gazı oksijenle tepkimeye girerek CO2 gazı oluşturmaktadır. Tam verimle gerçekleşen tepkimede kaç gram CO2 oluşur ve kaç gram oksijen gazı harcanır? (C:12, O:16)

Çözüm: 1.yol
2CO(g)+ O2(g)® 2CO2(g)                                  2CO(g)  +  O2(g)®  2CO2(g)
2.28                        2.44                                      2.28         32
 5,6                          ? = 8,8 gram                        5,6         ? = 3,2 gram

2.yol
2CO(g)  +  O2(g)®  2CO2(g)                                  2CO(g)  +  O2(g)®  2CO2(g)
2 mol                     2 mol                                      2 mol     1 mol
0,2 mol               ? = 0,2 mol                             0,2 mol      ? = 0,1 mol
                 8,8 gram                                                    3,2 gram



Sınırlayıcı Madde Ve Tepkime Verimi:
Tepkimede tamamen tükenen maddeye sınırlayıcı madde denir. Tepkime problemlerinin sınırlayıcı madde üzerinden çözülmesi problemin çözümüne kolaylık sağlar.

Örnek:     C(k)  +  O2(g)®  CO2(g)  tepkiMol Kavramı:
Kimyada atom, iyon ve molekül sayılarını göstermek için “mol” birimi kullanılır. Latince’de büyük yığın anlamına gelir.

1 mol, 12 gram C-12 izotopundaki atom sayısıdır. Bu sayı yaklaşık 6,02.1023‘tür ve Avogadro sayısı olarak adlandırılır. N ile gösterilir. (N:6,02.1023)

·         1 mol atom                       6,02.1023 tane atomdur.
1 mol iyon                        6,02.1023 tane iyondur.
1 mol molekül                  6,02.1023 tane moleküldür.

·         1 mol proton                     ……………………….. tane protondur.
6 mol proton                     ……………………….. tane proton içerir.

·         1 mol nötron                     ……………………….. tane nötrondur.
6 mol nötron                     ……………………….. tane nötron içerir.

·         1 mol elektron                  ……………………….. tane elektrondur.
6 mol elektron                  ……………………….. tane elektron içerir.

·         1 mol H atomu:                ……………………….. tane H atomu içerir.

·         1 mol C atomu:                ……………………….. tane C atomu içerir.
2 mol C atomu:                ………………………..tane C atomu içerir.

·         1 mol O atomu:                ……………………….. tane O atomu içerir.
3 mol O atomu:                ……………………….. tane O atomu içerir.


1 akb =  gram           

·         1 tane H atomu: 1 akb =  gram          
1 mol H atomu: 1 gram

·         1 tane C atomu: 12 akb =  gram         
1 mol C atomu: 12 gram
2 mol C atomu: ………………………..

·         1 tane O atomu: 16 akb =  gram            
1 mol O atomu: ………………………..

·         2 tane O atomu: 32 akb =  gram
2 mol O atomu: ………………………..




·         1 tane O2 molekülü: 32 akb =   gram
1 mol O2 molekülü: ………………………..
1 mol O2 molekülü: ……………………….. tane O2 molekülü içerir.
1 mol O2 molekülü: ……………………….. tane O atomu içerir.

·         2 tane O2 molekülü: 64 akb =   gram
2 mol O2 molekülü: ………………………..
2 mol O2 molekülü: ……………………….. tane O2 molekülü içerir.
2 mol O2 molekülü: ……………………….. tane O atomu içerir.

·         1 tane P2O5 molekülü: 2 tane P atomu + 5 tane O atomu = 7 tane atom içerir.
1 mol P2O5 molekülü: …… P atomu + …… O atomu = …… atom içerir.

·         3 tane P2O5 molekülü: 6 tane P atomu + 15 tane O atomu = 21 tane atom içerir.
3 mol P2O5 molekülü: …… P atomu + …… O atomu = …… atom içerir.

·         1 mol N2O4 molekülü: 2 mol N atomu + 4 mol O atomu = 6 mol atom içerir.
1 mol N2O4 molekülü: …… N2 molekülü, …… O2 molekülü içerir.
2 mol N2O4 molekülü: …… N2 molekülü, …… O2 molekülü içerir.


Mol Kütlesi:
1 mol atom ya da 1 mol molekülün gram ya da kilogram cinsinden değeridir. Bir elementin mol kütlesi 1 mol atomunun kütlesidir.
           
Örnekler:
·         12C  için;  C nun mol kütlesi 12 gram/mol
16O için;  O nin mol kütlesi 16 gram/mol

·         CO2 in mol kütlesi (1 molünün kütlesi, molekül kütlesi): 12 + (2.16) = 44 gram/mol
2 mol CO2 in kütlesi : ………………………..

·         H2O nun mol kütlesi(1 molünün kütlesi, molekül kütlesi): ………………… gram/mol
3 mol H2O nun kütlesi : ………………………..

·         H2SO4  mol kütlesi(1 molünün kütlesi, molekül kütlesi): …………………… 98 gram/mol
4 mol H2SO4 : ………………………..

·         C6H12O6 nin mol kütlesi (1 molünün kütlesi): ……………………….. gram/mol
3 mol C6H12O6 : ………………………..

·         Al2(SO4)3 in mol kütlesi(molekül kütlesi): ……………………….. gram/mol
2 mol Al2(SO4)3 : ………………………..






Mol Sayılarının Hesaplanması

·         Tanecik sayısı ve mol sayısı ilişkisi: Avogadro sayısı kadar tanecik (atom, molekül, iyon) 1 mol dür.


·         Kütle mol sayısı ilişkisi: Bir taneciğin (atom, molekül, iyon) molekül kütlesi 1 molünün kütlesidir.


·         Hacim mol sayısı ilişkisi:
1 atmosfer (atm) basınç, 0°C sıcaklık koşullarına normal koşullar denir. Normal koşullarda (NK) 1 mol gaz 22,4 litre hacim kaplar.
1 atmosfer (atm) basınç, 25°C sıcaklık koşullarına oda koşulları denir. Oda koşullarında 1 mol gaz 24,5 litre hacim kaplar
            Sıcaklığı ve basıncı eşit olan koşullara aynı koşullar denir. Aynı koşullarda gazların eşit hacimlerinde eşit sayıda molekül bulunur. (Avogadro Hipotezi)


Örnek: Normal koşullardaki 0,64 gram CH4 gazı için;
a) Kaç mol dür?
b) Kaç molekül dür?
c) Kaç mol atom içerir?
d) Kaç tane atom içerir?
e) Kaç litre hacim kaplar?  ( N:6,02.1023 , C:12 gram/mol, H:1 gram/mol )

Çözüm:










Soru: NK’da hacmi 6,72 litre ola SO3 gazı;
a) Kaç mol dür?
b) Kaç gramdır?
c) Kaç tane molekül içerir?
d) Kaç tane atom içerir?    (S:32 g/mol, O:16 g/mol)

Çözüm:






Örnek:3,01.1023 tane oksijen atomu içeren N2O5 molekülü kaç gram azot atomu içerir.
(N:14 g/mol, O:16 g/mol)

Çözüm:







Karışım ve Mol Sayısı:
Karışım problemlerinde yeterli bilgi varsa genellikle iki bilinmeyenli denklem kurularak problem çözümüne gidilir.

Örnek:CH4 ve C3H4 gazlarından oluşan karışımın  0,5 molü 15,2 gramdır. Karışımdaki CH4 gazı kaç mol dür?
 (H:1, C:12)

Çözüm:






Sorular:

1- Eşit kütlede C içeren C2H4 ve C3H8 bileşiklerinin oluşturduğu karışımın toplam kütlesi 3,44 gramdır. Buna göre C2H4 gazı kaç mol dür?   (C:12, H:1)                                              







2- NH3 ve CH4 gazlarının oluşturduğu bir karışımın NK’da 8,96 litresi 6,55 gramdır. Karışımda kaç gram hidrojen atomu vardır.  (C:12, N:14)                                                                         







Atom Kütlelerinin Hesaplanması:
Bir bileşikte bilinmeyenin atom kütlesini hesaplamak için önce bileşiğin 1 molünün kütlesi (molekül kütlesi) bulunur ve atom kütleleri toplamından bilinmeyen hesaplanır.
Örnek:0,02 mol NX3 1,42 gramdır. X in atom kütlesi nedir? (N:14)
           
Çözüm:






Soru:  2 gram X metali yeteri kadar HCI ile   X(k) + HCI(s)® XCI2(aq) + H2(g)  denklemine göre tepkimeye girdiğinde 0,1 gram  H2 gazı oluşmaktadır. Buna göre  X in mol kütlesi (atom kütlesi) gram/mol dür?  (CI:35, H:1)

Çözüm:  








Bileşiklerin Yüzde Bileşimi

        n: 1 mol bileşik içersindeki mol sayısı

Örnek: Karbon elementinin glikoz ( C6H12O6 ) içersindeki yüzde oranı nedir. (H:1, C:12, O:16)

Çözüm: C6H12O6 : (6.12)+(1.12)+(6.16) = 180 g/mol         = % 40



Basit ve Molekül Formülün Bulunması: Molekül formülündeki atomların mol sayılarının en küçük tam sayılarla gösteridiği formüle basit formül denir.
Molekül Formülü = (Basit formül).n
Molekül Formülün kütlesi = (Basit formülün kütlesi).n

Örnek: C ve H elementlerinin oluşturduğu bir bileşik analiz edildiğinde 0,024 gram C ve 0,004 gram H içerdiği tespit edilmiştir. Bu bileşiğin basit formülü nedir? (C:12, H:1)

Çözüm:
 

nC =         nH =ÞCH2  Basit formül


Örnek: N ve O elementlerinin oluşturduğu bir bileşik analiz edildiğinde 0,14 gram N ve 0,32 gram O içerdiği tespit edilmiştir. Bileşiğin mol kütlesi 92 gram olduğuna göre, bu bileşiğin molekül formülü nedir? (N:14, O:16)

Çözüm:







Tepkimelerde Hesaplamalar:

Örnek:5,6 gram CO gazı oksijenle tepkimeye girerek CO2 gazı oluşturmaktadır. Tam verimle gerçekleşen tepkimede kaç gram CO2 oluşur ve kaç gram oksijen gazı harcanır? (C:12, O:16)

Çözüm: 1.yol
2CO(g)+ O2(g)® 2CO2(g)                                  2CO(g)  +  O2(g)®  2CO2(g)
2.28                        2.44                                      2.28         32
 5,6                          ? = 8,8 gram                        5,6         ? = 3,2 gram

2.yol
2CO(g)  +  O2(g)®  2CO2(g)                                  2CO(g)  +  O2(g)®  2CO2(g)
2 mol                     2 mol                                      2 mol     1 mol
0,2 mol               ? = 0,2 mol                             0,2 mol      ? = 0,1 mol
                 8,8 gram                                                    3,2 gram



Sınırlayıcı Madde Ve Tepkime Verimi:
Tepkimede tamamen tükenen maddeye sınırlayıcı madde denir. Tepkime problemlerinin sınırlayıcı madde üzerinden çözülmesi problemin çözümüne kolaylık sağlar.

Örnek:     C(k)  +  O2(g)®  CO2(g)  tepkimesine göre 6 gram karbon ile 8 gram oksijen tepkimeye sokuluyor. En fazla kaç gram  CO2 oluşur.  (C:12, O:16)

Çözüm:   C(k)  +  O2(g)®  CO2(g)
                 12 g     32 g       44 g  (tepkimeye göre)    
                   6 g      8 g      (var olan)
                   3 g      8 g      ( giren) 11 g
              3 g artar  tükenir (sınırlayıcı)


Örnek:  N2(g) +2O2(g)®  N2O4(g)  tepkimesini oluşturmak üzere 42 gram N2 gazı ile 64 gram O2 gazı tepkimeye sokuluyor. 23 gram N2O4 gazı oluştuğuna göre tepkimenin verimi % kaçtır.

Çözüm:                                 mesine göre 6 gram karbon ile 8 gram oksijen tepkimeye sokuluyor. En fazla kaç gram  CO2 oluşur.  (C:12, O:16)

Çözüm:   C(k)  +  O2(g)®  CO2(g)
                 12 g     32 g       44 g  (tepkimeye göre)    
                   6 g      8 g      (var olan)
                   3 g      8 g      ( giren) 11 g
              3 g artar  tükenir (sınırlayıcı)


Örnek:  N2(g) +2O2(g)®  N2O4(g)  tepkimesini oluşturmak üzere 42 gram N2 gazı ile 64 gram O2 gazı tepkimeye sokuluyor. 23 gram N2O4 gazı oluştuğuna göre tepkimenin verimi % kaçtır.


Çözüm:                                  


0 yorum:

Yorum Gönder

Youtube Kanalımız

Youtube Kanalımız
Konu Anlatım Videoları için Kanalımıza Abone Olunuz

En Çok İncelenenler

.comment-content a {display: none;}